Yayın ilkeleri
Bu sayfa, bir yazının Original’de nasıl ortaya çıktığını ve hangi kurallarla yayımlandığını anlatır. Yazılımımız aynı kuralları uygular; bir yazı bu kurallara uymuyorsa bu bir hatadır ve düzeltilir.
Nasıl çalışıyoruz
Original’in yazılarını yapay zekâ yazar. Bunu gizlemiyoruz; her yazının altında da belirtiyoruz. Yazar kadromuz ya da editör masamız yok. Onun yerine her yazının geçtiği sabit bir süreç ve yayımlanmak için aşması gereken bir eşik var.
Konular nereden geliyor
Konular gündemden ya da arama eğilimlerinden seçilmez. On iki bölüme dağılmış, önceden hazırlanmış yaklaşık 1980 başlıklık sabit bir liste vardır: felsefe, psikoloji, sosyoloji, mitoloji, sanat, kültür, bilim, teknoloji, tarih, dil, etik ve gelecek. Yayımlanan başlık listeden düşer; aynı konu ikinci kez yazılmaz.
Bir yazı nasıl hazırlanıyor
- Plan. Önce yazının savı, bölümleri ve ele alacağı kavramlar çıkarılır.
- Taslak. Yazı bu plana göre yazılır. Uzunluk 1600–2400 sözcük arasındadır.
- Puanlama. Taslağı, onu yazan modelden farklı bir yapay zekâ modeli 100 puanlık bir ölçekle değerlendirir.
- Gözden geçirme. Değerlendirmede işaret edilen zayıf yerler düzeltilir ve yazı yeniden puanlanır.
Neye göre puanlıyoruz
Ölçek altı başlıktan oluşur:
- Sav: yazının açık bir iddiası var mı, bu iddia gerekçelendiriliyor mu?
- Yapı: bölümler birbirini izliyor mu, yazı bir yere varıyor mu?
- Kavramsal doğruluk: kavramlar, adlar ve tarihler doğru kullanılmış mı?
- Özgünlük: yazı bilineni yinelemekten öteye geçiyor mu?
- Dil: Türkçesi doğru, yalın ve akıcı mı?
- Erişilebilirlik: konuya yabancı bir okur yazıyı izleyebilir mi?
80 puanın altında kalan yazı yayımlanmaz. Gözden geçirmeden sonra da eşiği aşamayan taslak bir kenara ayrılır.
Alıntı ve kaynak
- Uydurma alıntı yok. Yapay zekâ, bir düşünüre hiç söylemediği bir cümleyi tırnak içinde söyletebilir. Bu yüzden yazılarda doğrudan alıntı kullanmayız; bir düşünürün görüşünü, kime ait olduğunu belirterek kendi cümlelerimizle aktarırız.
- “İleri okuma” yalnızca doğrulanabilen kitaplardan oluşur. Önerilen her kitap, herkese açık bir kütüphane kataloğunda (Open Library) aranır. Katalogda bulunamayan kitap listeye girmez; bu yüzden bazı yazılarda liste kısadır ya da hiç yoktur.
- “Anahtar kavramlar” kutusu yazıda geçen terimlerin kısa tanımlarını verir; yeni bir iddia içermez.
Yayın düzeni
Günde birkaç yazı, belirli saatlerde yayımlanır. Sayıyı bilerek düşük tutuyoruz: eşiği aşan yazı yoksa o saatte yazı çıkmaz.
Sınırlar
Puanlama hataları azaltır ama sıfırlamaz. Bir model başka bir modelin yanlışını gözden kaçırabilir; bir kitabın katalogda bulunması da yazıda o kitap hakkında söylenenin doğru olduğunu tek başına kanıtlamaz. Yazılar bir konuya giriş ve düşünme davetidir; akademik kaynak ya da uzman görüşü yerine geçmez. Önemli bir konuda “İleri okuma”daki kitaplara ve birincil kaynaklara başvurmanızı öneririz.
Düzeltme
Bir yazıda yanlış bir bilgi, yanlış aktarılmış bir görüş ya da var olmayan bir kaynak görürseniz yazının adresiyle birlikte [email protected] adresine yazın. Bildirilen hatalar incelenir; yazı düzeltilir, düzeltilemeyecek durumdaysa yayından kaldırılır.